Ayetler

Hud 118. Ayetteki Tercüme Hatası

Diyanet İşleri Meali

HUD SURESİ

Kovulmuş şeytandan Allah'a sığınırım.

116. Sizden önceki nesillerden aklı başında kimseler (insanları) yeryüzünde bozgunculuk yapmaktan alıkoysalardı ya! Ancak içlerinden kendilerini kurtardığımız pek az kimse bunu yapmıştı. Zulmedenler ise içinde şımartıldıkları refahın ardına düştüler ve günahkâr kimseler oldular.

117. Rabbin, halkları salih ve ıslah edici kimseler iken memleketleri zulmederek helâk etmez.

118-119. Rabbin dileseydi, insanları (aynı inanca bağlı) tek bir ümmet yapardı. Fakat Rabbinin merhamet ettikleri müstesna, onlar ihtilafa devam edeceklerdir. Zaten onları bunun için yarattı. Rabbinin, “Andolsun ki cehennemi hem cinlerden, hem insanlardan (suçlularla) dolduracağım” sözü kesinleşti.

İnsanlar inanmak istediklerini söyleyerek inanamaz. İnanabilmek için gerekli araştırmayı, kalbini tatmin edecek çalışmayı yapması lazım. Bu gayret ve yöneliş sonunda Allah insanların kalbini islama açar. Bir yerde imanlarını onaylamış oluyor. Eğer insanların müslüman olması Allah'a kalsaydı, Allah herkesin müslüman olmasını tercih eder, bu yönde emir verirdi. Allah bir şeyin olması için dilemez, emir verir. Bu ve benzerlerini "Allah dileseydi" diye çevirince, ayetin sonundaki cehennemin dolması için, sanki Allah keyfi davranıyormuş gibi algılanıyor.

Âyette dileme diye çevrilen şâe = شاء fiilinin kökü, “var etme” anlamında olan şey =شيء’dir. (Müfredât). Buna göre şâe = شاء fiilinin öznesi Allah olursa “gerekeni yarattı” insan olursa “tercihinin gereğini yaptı” anlamına gelir. Bir ayet şöyledir: ”Yapılması gerekeni Allah yapsaydı hepinizi tek bir toplum haline getirirdi. Ama Allah, (sapıklığın) gereğini yapanı sapık sayar, (doğru yolda olmanın) gereğini yapanı da yoluna kabul eder. Yaptıklarınızdan elbette sorumlu tutulacaksınız.” (Nahl 16/93) Ayetlerin doğru tercümesi şöyle;

Süleymaniye Vakfı Meali

HUD SURESİ

Kovulmuş şeytandan Allah'a sığınırım.

116. Sizden önceki dönemlerde bilgi birikimi olanlar[*] o yerlerdeki bozulmalardan sakındırsalardı olmaz mıydı? Kendilerini kurtardığımız az kimse dışında bunu yapan olmadı. Yanlış yapanlar, kendilerini şımartan şeylerin ardına düştüler ve günahkârlar haline geldiler.

117. Doğru düzgün davranan bir halkı varken, Rabbin haksızlık edip o kentleri helak edecek değildir.

118. Rabbin tercihini farklı yapsaydı elbette insanları tek bir toplum haline getirirdi. (Tercihi böyle yaptığı için) Onlar muhalefet etmeyi sürdüreceklerdir.

119. Rabbinin ikramda bulundukları bunun dışındadır[1*]. O, insanları ihtilaf için yaratmıştır. Rabbinin şu sözü kesinleşmiştir: “Cehennemi cinlerle ve insanlarla dolduracağım.”

[1*] Kim Allah'a, O’nun Kitabına gönülden boyun eğerse onlar, Allah'ın mutluluk verdiği nebiler, doğru kişiler, bilginler ve iyilerle beraber olacaklardır. Onlar ne iyi arkadaştırlar! (Nisa 4/ 69)

Şâe شاء Fiiliyle İlgili Ayrıntılı Açıklama

شَاءَ şā'e fiiliyle ilgili ayrıntılı açıklamayı İbrahim dördüncü ayeti ele aldığım sayfada okuyabilirsin. İbrahim 4. Ayet Şae Fiili

شَاءَ şā'e fiiline dileme anlamı verince Kur'an'ı Kerim nasıl tutarsız bir kitap oluyor görmek için Enam 145-146. ayetleri ele aldığım sayfaya bakabilirsin. Enam 145-146. Ayetler Şae Fiili

Seçtiğim Meallerde Nasıl Tercüme Edilmiş?

Eğer çok okunan mealler arasında doğru tercüme varsa yeşil doğrulama işaretiyle belirtim.

  1. Ali Akın

    118. Eğer senin Rabb’in (icbârf olarak) dileseydi, bütün insanları (Müslüman) bir tek ümmet yapardı. Oysaki insanlar (dinde) anlaşmazlığa düşmeye devam ederler.

  2. Bayraktar Bayraklı

    118. Rabbin dileseydi bütün insanları tek bir millet yapardı. Fakat onlar ihtilaf etmeye devam ediyorlar.

  3. Diyanet İşleri

    118-119. Rabbin dileseydi, insanları (aynı inanca bağlı) tek bir ümmet yapardı. Fakat Rabbinin merhamet ettikleri müstesna, onlar ihtilafa devam edeceklerdir. Zaten onları bunun için yarattı. Rabbinin, “Andolsun ki cehennemi hem cinlerden, hem insanlardan (suçlularla) dolduracağım” sözü kesinleşti.

  4. Diyanet Vakfı

    118. Rabbin dileseydi bütün insanları bir tek millet yapardı. (Fakat) onlar ihtilafa düşmeye devam edecekler.

  5. Edip Yüksel

    118. Rabbin dileseydi halkı tek bir toplum yapardı. Fakat onlar sürekli olarak (gerçeği) tartışıp duracaklar.

  6. Elmalılı Hamdi Yazır

    118. Eğer Rabbin dileseydi elbette bütün insanları tek bir ümmet yapardı. Halbuki yine de ihtilaf edip duracaklardı.

  7. Hakkı Yılmaz

    118-119. Eğer Rabbin dileseydi, insanları elbette tek bir önderli topluluk yapardı. Oysa Rabbinin rahmet ettiği kişiler hariç onlar anlaşmazlığı sürdürmektedirler. Onları işte bunun için oluşturdu. Ve Rabbinin, “Andolsun, cehennemi bildiğiniz-bilmediğiniz, tanıdığınız-tanımadığınız insanlardan; onların tümünden dolduracağım” Söz’ü tamamlanmıştır.

  8. Hasan Basri Çantay

    118. Eğer Rabbin dileseydi bütün insanları muhakkak ki bir tek ümmet yapardı. Onlar ihtilâf edici bir halde (işte böylece) devam edib gideceklerdir.

  9. Hasan Tahsin Feyizli - Feyzü'l Furkan

    118. Eğer Rabbin dileseydi, (bütün) insanları bir tek millet yapardı (Fakat İslâm’da/Kur’an’da birleşmelerini ve sâlih amellerde yarışmalarını tercihlerine bıraktı). Ama onlar, (menfaatleri doğrultusunda) ihtilaf etmeye devam edeceklerdir.

  10. Hayrat Vakfı Meali

    118. Eğer Rabbin dileseydi, insanları elbette (İslâm üzere) bir tek ümmet yapardı; fakat (onlar) ihtilâf eden kimseler olarak, (böyle) devâm edip duracaklardır.

  11. Hüseyin Atay

    118. Eğer Rabbin dileseydi, insanları tek bir millet yapardı. Ancak, Rabbinin acıması dışında sürekli ayrılıktadırlar. Ve onları bunun için yaratmıştır. Rabbinin “Andolsun, cehennemi hep insan ve cinlerle dolduracağım” sözü tamamlanmıştır.

  12. İhsan Eliaçık

    118. Rabbin isteseydi bütün insanlığı bir tek ümmet yapardı. Bu yüzden birbirlerine karşı çıkıp duracaklardır.

  13. Kur'ân-ı Mecid Tefsirli Meal-i Alisi (İsmailağa Cemaati)

    118. Rabbin (herkesin hak dinde birleşeceğini ve bir ferdin bile kâfirliği seçmeyeceğiniezelde bilseydi de, bunun böyle gerçekleşmesini) dileseydi, elbette tüm insanları (doğru yolda ittifak eden) tek bir üm met yapardı. Ama onlar(ın bazısı hakkı bularak hidâyeteermiş, birtakımları da bâtılda ısrar ederek görüş ayrılığına düş müş) ihtilaf edici kimseler olarak dâim olacaklardır!

  14. Kur'an Yolu Türkçe Meal ve Tefsir

    118-119. Rabbin dileseydi insanları (aynı inanca bağlı) tek bir ümmet yapardı. Fakat Rabbinin merhamet ettikleri müstesna, onlar ihtilafa devam edeceklerdir. Zaten onları bunun için yarattı.Rabbinin, "Andolsun ki cehennemi hem cinlerden, hem insanlardan (suçlularla) dolduracağım" sözü kesinleşti.

  15. Mehmet Okuyan

    118. Rabbin dileseydi bütün insanları tek bir ümmet yapardı. (Fakat) onlar anlaşmazlığa düşmeye devam ederler.

  16. Mustafa İslamoğlu

    118. Zaten, eğer Rabbin tercih etseydi insanlığın tamamını tek bir ümmet yapıverirdi. (O bunu tercih etmediği içindir ki) onlar, farklı görüşler benimseye gelmişlerdir.

  17. Mustafa Öztürk

    118. Rabbin dileseydi bütün herkesi [tevhid inancım benimsemiş] tek bir toplum yapardı; [fakat böyle yapmayı dilemedi]. Bu yüzden insanlar bundan önce olduğu gibi bundan sonra da çeşitli inançları benimseyecekler.

  18. Ömer Nasuh Bilmen

    118. Ve eğer Rabbin dilese idi, elbette bütün nâsı bir tek ümmet kılardı. Fakat onlar ihtilâf eder kimseler olmaktan geri durmayacaklardır.

  19. Sadık Türkmen

    118. Rabbin dileseydi bütün insanlığı tek bir toplum yapardı; fakat (O, yollarını seçmekte kendilerini özgür bıraktı); onlar birbirine zıt yollara devam ediyorlar.

  20. Süleyman Ateş

    118. Rabbin dileseydi, insanları bir tek ümmet yapardı. Ama ihtilaf edip durmaktadırlar.

  21. Süleymaniye Vakfı

    118. Rabbin tercihini farklı yapsaydı elbette insanları tek bir toplum haline getirirdi. (Tercihi böyle yaptığı için) Onlar muhalefet etmeyi sürdüreceklerdir.

  22. Viyana Kur'an Okulu Kur'an-ı Kerim Meali

    118-119. Rabbin gücünü, kutretini kullansaydı bütün insanları bir tek ümmet yapardı (fakat Kur'an etrafında birleşmelerini tercihlerine bıraktı). Ama onlar (dünyalık menfaatleri için) birbirleriyle tartışmaya devam edeceklerdir. Yalnız Rabbinin merhamet ettikleri bunun dışındadır.(Aslında Allah) Bütün insanları rahmet etmesi için yaratmıştır. Bununla beraber, Rabbinin: “Cehennemi, mutlaka insanlardan ve cinlerden (olan günahkâr suçlularla) dolduracağım” şeklindeki sözü gerçekleşecektir

  23. Yaşar Nuri Öztürk

    118. Eğer Rabbin dileseydi insanları elbette bir tek ümmet yapardı. Ama birbiriyle tartışmaya devam edeceklerdir.